Paweł Ziółkowski

W celu jak największego uszczelnienia systemu ustawodawca wymaga od podatników VAT należytej staranności w zakresie rozliczania podatku od towarów i usług. Jednym z przejawów takiej staranności jest weryfikowanie kontrahentów – przede wszystkim pod kątem prawa do odliczenia VAT z wystawionych przez nich faktur. Ma to ułatwiać biała lista podatników.

Biała lista, czyli co?

Pomysł na stworzenie ewidencji podatników bynajmniej nie jest nowy – taka ewidencja funkcjonuje od lat. Od 1 września 2019 r. zyskuje jednak ona nową postać.

Biała lista to elektroniczna aktualizowana w dni robocze, raz na dobę, baza informacji o podatnikach VAT prowadzona przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).

Zastępuje ona dotychczasowe ewidencje:
• podatników zarejestrowanych,
• wykreślonych,
• przywróconych do rejestru.

Podstawowym celem stworzenia białej listy jest zwiększenie możliwości kontroli (weryfikacji) kontrahentów. Nie tylko zwiększa to bezpieczeństwo obrotu, ale także ogranicza możliwość wystąpienia nadużyć w VAT. Wszystko dzięki zebraniu informacji o podatnikach w jednej bazie i usprawnieniu sposobu wyszukiwania (nie tylko po numerze NIP, ale także po nazwie lub nazwisku podatnika, a nawet ich części).

Nowa ewidencja zawiera wykaz podmiotów:
• w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT;
• zarejestrowanych jako podatnicy VAT, w tym podmiotów, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.

Wykaz ten jest udostępniany w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra Finansów oraz CEIDG w sposób umożliwiający sprawdzenie, czy podmiot znajduje się w wykazie na wybrany dzień, przypadający nie wcześniej niż w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym podmiot jest sprawdzany.
Wykaz zawiera dane identyfikacyjne danego podmiotu (m.in. nazwa, adres, numery NIP, PESEL, REGON, KRS), imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL, dane prokurentów i wspólników, daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT, numery rachunków wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu STIR.

Z informacją o rachunkach bankowych wiążą się ważne obowiązki i sankcje za ich naruszenia. Zgodnie bowiem z nowymi regulacjami w zakresie podatków dochodowych – płatności powyżej 15.000 zł powinny być dokonywane na zgłoszone rachunki VAT (oczywiście o ile płatność następuje na rzecz czynnego podatnika VAT).

W przypadku gdy płatność zostanie dokonana na rachunek nieznany KAS, konieczne będzie poinformowanie o tym fakcie naczelnika US właściwego dla wystawcy faktury w terminie 3 dni. W przypadku naruszenia powyższych zasad (dokonania wpłaty na rachunek niezgłoszony do KAS i niepoinformowania o tym fakcie naczelnika US) podatnik nie będzie mógł zaliczyć wydatku do kosztów uzyskania – w przypadku braku możliwości pomniejszenia kosztów (np. z uwagi na rozliczanie się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych), konieczne będzie zwiększenie przychodów.

Nowelizacja wprowadza także zmiany w Ordynacji podatkowej. Zgodnie z nowodowanym art. 117ba tej ustawy podatnik, który dokona płatności za dostawy lub usługi z pominięciem zgłoszonego rachunku wystawcy faktury, ponosi odpowiedzialność solidarną ze sprzedawcą za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę towarów lub to świadczenie usług. Odpowiedzialności solidarnej można uniknąć, jeżeli podatnik:

• złoży zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu albo
• dokona płatności w ramach Split payment.

Powyższe powoduje, że biała lista podatników stworzona jest przede wszystkim dla Fiskusa. Zyskuje on w ten sposób kolejne możliwości kontroli. Już nie wystarczy dokonywać transakcji na konto – dodatkowo musi to być rachunek zgłoszony do KAS (zgłoszony, czyli łatwy do kontroli). Należy tylko pokładać nadzieję, że banki staną frontem do klienta i umożliwią z czasem (oby jak najszybciej) możliwości automatycznego weryfikowania rachunku kontrahenta. Dopóki to się nie stanie – czeka nas mnóstwo pracy przy dokonywaniu płatności.

Biała lista podatników
03 września 2019

Przystąp do OSCBR

Kontakt : 668 465 054  Pon- Pt : 9 -17