Paweł Ziółkowski

W teorii: VAT jest neutralny dla przedsiębiorcy…

Oznacza to, że przedsiębiorca może odliczyć VAT naliczony w poprzedniej fazie obrotu.
Niestety praktyka odbiega od teorii. W wielu przypadkach prawo do odliczenia jest ograniczone. Tak jest m.in. w przypadku noclegów. Po wyroku TSUE istnieje jednak nadzieja na wprowadzenie neutralności także w tym zakresie.

Istotą VAT jest to, że płaci się go tylko od swojego zysku. Co do zasady bowiem podatnik VAT ma prawo do odliczenia podatku wykazanego na fakturach zakupowych (oczywiście, o ile zakupy związane są ze sprzedażą uprawniającą do odliczenia).

Od zasady powyższej istnieją jednak wyjątki – np. w myśl art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2174 z późn. zm.) obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

Powyższe oznacza, że – z literalnego brzmienia ustawy – od powyższych usług większość podatników nie może odliczyć VAT. Zasada ta jest często krytykowana, gdyż w relacjach biznesowych często zdarza się, że dany podmiot pokrywa koszty noclegów, a następnie dokonuje refaktury tych kosztów. Brak możliwości odliczenia VAT oznacza w tym przypadku, że kwota brutto na fakturze pierwotnej staje się netto na refakturze. Dodatkowo podatnicy często zmieniają przedmiot transakcji, tak żeby finalny nabywca mógł dokonać odliczenia VAT – jest to możliwe, jeżeli nocleg będzie stanowił element usługi złożonej.

Powyższe wywołało spór fiskalny, który w dniu 2 maja 2019 r. zakończył się wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie grupy Lotos (sygn. C-225/18).

TSUE orzekł, że wyłączenie z prawa do odliczenia kwoty VAT dotyczącej usług noclegowych i gastronomicznych – jest co prawda zgodne z prawem unijnym, ale nie dotyczy to sytuacji, gdy podatnik nabywa usługi noclegowe i gastronomiczne, które następnie refakturuje na rzecz innych podatników w ramach świadczenia usług turystyki. Smaczku dodaje treść art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Brzmienie przepisu wskazuje zatem, że jeżeli ktoś kupuje nocleg (usługę gastronomiczną) dla innego podmiotu, a następnie refakturuje koszty, to należy uznać, że podmiot ten świadczy daną usługę na rzecz fakturowanego podmiotu.

Oczywiście – cały czas brak jest możliwości odliczenie VAT od omawianych usług w przypadku zakupu ich w innym celu (np. na własne potrzeby). Odliczenie będzie także niemożliwe w przypadku rozliczenia świadczonych usług w ramach procedury marży (art. 119 ustawy o VAT) – wyklucza ona bowiem prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług nabytych od innych podatników dla bezpośredniej korzyści turysty (art. 119 ust. 4 ustawy o VAT).

Odliczenie VAT od omawianych usług możliwe jest zatem, jeżeli podatnik nabywa usługi noclegowe lub gastronomiczne w celu świadczenia usług turystyki opodatkowanych na zasadach ogólnych. Co istotne – wyrok TSUE nie tworzy nowego prawa, tylko tłumaczy istniejący stan prawny. W efekcie możliwe jest także wsteczne skorygowanie VAT i odliczenie podatku od usług noclegowych i gastronomicznych w poprzednich latach.

 

Odliczanie VAT od usług noclegowych
12 lipca 2019

Przystąp do OSCBR

Kontakt : 668 465 054  Pon- Pt : 9 -17